Cyngor Bwrdeistref Sirol Castell Nedd a Phort Talbot
Canolfan Ddarganfod Margam
Cleient Cyngor Bwrdeistrefol Sirol Castell Nedd Port Talbot
Gwerth y Cytundeb £7 miliwn
Dyddiad y Cwblhawyd y Gwaith Ymarferol Ebrill 2009
Rheolwyr y Prosiect a Syrfewyr Meintiau EP Harries LLP
Penseiri Ysgol Pensaerniaeth Cymraeg a Loyn & Co Architects
Peirianwaith Mechanyddol a Strwythurol AECOM
Perianwaith Trydanol AECOM (Faber Maunsell yn flaenorol)
Clerc y Gwaith Cyngor Bwrdeistrefol Sirol Castell Nedd Port Talbot
Goruchwyliwr Cynllunio EC Harris LLP
Prif Gontractwr WRW Construction Ltd
cd47a56304Y Safle

Mae’r stad wledig 850 erw wedi’i leoli dwy filltir i’r dwyrain o Bort Talbot, sydd wedi’i leoli ar lethrau deheuol Mynydd Margam, mynydd sydd wedi’i orchuddio gan goedwigoedd gan fwyaf.  Gellir olrhain ei hanes yn ol i’r cyfnod cyn-hanes, yr Oes Efydd a Haearn, ac mae tystiolaeth yn bodoli bod pobl wedi byw yno yn ystod oes y Rhufeiniaid a’r Celtiaid.

 

db7d3b420eY Briff

Wedi’i leoli o fewn Gardd a Thirlun Hanesyddol cofrestredig Gradd 1, roedd y prosiect i ddarparu canolfan ymwelwyr cynaliadwy amgylcheddol a chanolfan arddangos ynni cynaliadwy er mwyn rhoi gwell dealltwriaeth o’r amgylchedd i’w chynulleidfa.

Byddai’r adeilad yn ganolfan ar gyfer cyrsiau preswyl o fewn y parc ac yn ei gyffiniau yn ogystal â man gwybodaeth ar gyfer ymwelwyr eraill yn ddyddiol.  Roedd hi’n bwysig bod y ganolfan yn rhan o’r llwybr o amgylch y parc a’i fod o fewn cyrraedd pob ymwelydd.

 

Llety

Mae’r ganolfan yn cynnwys llety un llawr gyda  labordai dysgu, toiledau, cegin, ffreutur a derbynfa a bloc preswyl deulawr sy’n cynnwys ystafelloedd en-suite.  Mae’r rhan fwyaf o’r llety un llawr wedi’i godi oddi ar y ddaear ar stilts.

Mae’r ardal breswyl yn cynnwys bloc llety deulawr gyda 34 ystafell wely en-suite, gyda chyfleusterau ar gyfer pobl anabl a phobl sydd ag anghenion arbennig.  Mae yna ardal hefyd yn yr adeilad ar gyfer y cyhoedd gan gynnwys, derbynfa, toiledau cyhoeddus a chyfleusterau newid.

Er mwyn gwella rol addysgol y ganolfan, mae nifer o wasanaethau’r adeilad yn weladwy gydag arddangosfeydd graffigol am y defnydd o ynni ac arbedion.

3e7ba8e440I fod mor effeithlon â phosib ac i gadw’r effaith ar yr amgylchedd cyn ised â phosib, adeiladwyd yr adeilad ffrâm bren oddi ar y safle gan fwyaf.  Mae’r pren a ddefnyddiwyd o ffynnonellau cynaliadwy, gyda modiwlau parod yn cael eu hadeiladu ar y safle.  Er mwyn colli’r lefel isaf posib o wres a’r angen am wasanaethau mecanyddol, cafodd yr adeilad ei insiwleiddio i safonau sydd y tu hwnt i ofynion Rheoliadau Adeiladu.

Darperir gwres yn y bloc addysgu gan system wresogi o dan y llawr sy’n cael ei ddarparu gan foeler biomas pelenni pren, sydd hefyd yn rhedeg y rheiddiaduron yn y bloc llety.

Mae’r pelenni pren, ar gyfer y boeler biomas, yn cael eu cadw mewn seilo allanol mawr er mwyn peidio â gorfod dod â thanwydd yn rhy aml ac felly’n lleihau ol-troed carbon y safle hyd yn oed yn fwy.

Gan yr ystyrir biomas fel tanwydd carbon-niwtral, rhagwelir y bydd y defnydd o foeler biomas yn lleihau allyriadau CO2 o 40%, gan roi ol-troed carbon o lai na 10 kg.CO2/m2 y flwyddyn.

Gosodwyd boeler cywasgu nwy i atgyfnerthu’r boeler biomas yn y gaeaf.  Mae hwn yn defnyddio’r dwr o’r system wresogi dan y llawr i wneud y mwyaf o’r cyddwyso.  Darperir y dwr poeth yn y bloc addysgu gan baneli thermol solar, gyda’r boeler yn ychwanegu at hyn pan fo angen.

Dyluniwyd y ganolfan i gael ei awyru’n naturiol yn bennaf trwy gyfuniad o ffenestri sy’n agor a ffenestri awtomatig yn y to.  Mae’r ffenestri yn y to yn cael eu rheoli gan synhwyryddion glaw a thymheredd i atal gordwymo yn yr haf a sicrhau bod yr adeilad yn gysurus i bawb.

a28eb98af1
Mae dwr glaw yn cael ei gadw mewn tanc dwr o dan y ddaear ac mae’n cael ei ddefnyddio i fflyshio toiledau o fewn y bloc toiledau cyhoeddus.  Defnyddir dwr oer o’r prif gyflenwad fel ail ffynhonell o ddwr i’r tanc er mwyn sicrhau bod y lefel priodol o ddwr yn cael ei gynnal.

Mae’r ffenestri yn y to sy’n wynebu’r gogledd hefyd yn help i wneud y mwyaf o olau dydd naturiol ac i gadw lefel y gwres o’r haul mor isel â phosib.  Defnyddir goleuadau artiffisial fflworolau yn bennaf gyda golau dydd, gan ddefnyddio cyfuniad o ffynhonellau T5 amledd uchel yn y dosbarthiadau dysgu a fflworolau cryno yn y llety.

Er mwyn darparu goleuadau sydd wedi’u rheoli trwy alw, mae’r goleuadau yn y dosbarthiadau wedi’u cysylltu â ffotogelloedd i dywyllu’r goleuadau mewn ymateb i lefelau golau dydd.  Bydd y goleuadau hefyd yn troi ymlaen ac i ffwrdd yn dibynnu os oes rhywun yn yr ystafell neu beidio.  Rheolir yr holl wasanaethau trwy system rheoli adeilad (BMS), sy’n monitro’r defnydd o ynni er mwyn sicrhau bod y systemau yn gweithio ar y lefel mwyaf effeithlon.

43d9efb56a

 

Jane Davidson – Gweinidog yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Thai, Llywodraeth Cynulliad Cymru – yn cyflwyno Gwobr Adeilad y Flwyddyn 2009 i’r Cynghorydd Alun Thomas a Gareth Nutt, Cyngor Bwrdeistrefol Sirol Castell Nedd a Phort Talbot.